Kimler vasiyetname yapabilir?
Ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş herkes vasiyetname yapabilir (TMK m. 502). Vasiyetnameyle mirasçı atanabilir, belirli bir mal bir kişiye bırakılabilir (belirli mal vasiyeti), bir vakıf kurulabilir veya vasiyeti yerine getirme görevlisi atanabilir.
Vasiyetname, yapan kişi tarafından her zaman değiştirilebilir veya geri alınabilir (TMK m. 542). Bu yönüyle, iki taraflı ve resmî şekilde yapılan miras sözleşmesinden ayrılır.
Vasiyetname türleri
| Tür | Şekil şartları | Avantaj ve risk |
|---|---|---|
| Resmî vasiyetname (TMK m. 532–537) | Noter, sulh hâkimi veya yetkili memur önünde, iki tanıkla | İspatı kolay, kaybolma riski düşük; noter ücreti ödenir |
| El yazılı vasiyetname (TMK m. 538) | Baştan sona el yazısı, yıl, ay, gün ve imza | Masrafsız; şekil hatası ve kaybolma riski yüksek |
| Sözlü vasiyetname (TMK m. 539) | Ölüm tehlikesi, salgın, savaş gibi olağanüstü hallerde iki tanığa sözlü beyan | Olağanüstü hal sona erdikten bir ay sonra hükümsüz kalır |
El yazılı vasiyetname nasıl yazılır?
El yazılı vasiyetnamenin geçerli olması için üç şart vardır:
- Metnin tamamı vasiyet edenin kendi el yazısıyla yazılmalıdır. Bilgisayarla yazılıp yalnızca imzalanan metin geçersizdir.
- Düzenlendiği yıl, ay ve gün el yazısıyla belirtilmelidir.
- Metnin sonunda vasiyet edenin imzası bulunmalıdır.
Metin açık ve anlaşılır olmalı; taşınmazlar ada, parsel ve adres bilgileriyle tanımlanmalıdır. Kaybolmasını önlemek için el yazılı vasiyetname açık veya kapalı olarak notere ya da sulh hâkimine saklanmak üzere bırakılabilir.
Saklı paylar ve tasarruf oranı
Vasiyetname ile mirasın tamamı istenen kişiye bırakılamaz. Altsoy, anne-baba ve sağ kalan eşin saklı payları vardır; vasiyet eden yalnızca saklı paylar dışındaki kısımda (tasarruf oranı) serbestçe tasarruf edebilir. Saklı payları zedeleyen vasiyetname geçersiz değildir, ancak saklı paylı mirasçılar tenkis davası açabilir.
Saklı payların oranları için mirasçılık belgesi ve miras payları rehberimize bakabilirsiniz.
Vasiyetnamenin açılması
Mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi bulan veya saklayan kişi, onu derhal sulh hukuk mahkemesine teslim etmekle yükümlüdür (TMK m. 595). Mahkeme vasiyetnameyi bir ay içinde açar, okur ve ilgililere tebliğ eder (TMK m. 596).
Vasiyetnamenin tebliğinden itibaren bir ay içinde itiraz edilmezse, mahkeme vasiyetnameyle atanan mirasçılara mirasçılık belgesi verebilir (TMK m. 598). İtiraz, vasiyetnamenin geçerliliği hakkında ayrıca dava açmayı gerektirir; itiraz tek başına vasiyetnameyi geçersiz kılmaz.
Vasiyetnamenin iptali
Vasiyetname şu durumlarda iptal edilebilir (TMK m. 557):
- Vasiyet edenin ayırt etme gücüne sahip olmaması
- Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucu yapılması
- İçeriğinin hukuka veya ahlaka aykırı olması
- Kanuni şekil şartlarına uyulmaması
İptal davası, davacının vasiyetnameyi ve iptal sebebini öğrenmesinden itibaren bir yıl, her halde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır; iyi niyetli olmayan davalılara karşı bu süre yirmi yıldır (TMK m. 559). Vasiyetname hazırlanması ve miras uyuşmazlıkları için miras hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Vasiyetname noterde mi yapılmalı?
Zorunlu değildir; el yazılı vasiyetname de geçerlidir. Ancak resmî vasiyetnamede şekil hatası ve kaybolma riski çok daha düşüktür, ehliyet tartışmaları da daha zor çıkar.
Vasiyetnamede tanık kimler olamaz?
Fiil ehliyeti olmayanlar, okuma yazma bilmeyenler, vasiyet edenin eşi, altsoyu, üstsoyu, kardeşleri ve bunların eşleri tanık olamaz. Vasiyetnameyle kendisine bir şey bırakılan kişiler de tanık olmamalıdır.
Bir çocuğumu mirastan tamamen çıkarabilir miyim?
Saklı paylı bir mirasçı ancak kanunda sayılan ağır sebeplerle mirasçılıktan çıkarılabilir (TMK m. 510). Bu sebepler bulunmadan yapılan çıkarma, saklı pay oranında geçersiz olur.
Birden fazla vasiyetname varsa hangisi geçerli?
Sonraki vasiyetname, öncekiyle çelişen hükümler bakımından öncekini ortadan kaldırır. Bu nedenle her vasiyetnamede tarih kritik önemdedir.
Dayanak mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 502, 506, 510, 531–545, 557–559, 595–598
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve içtihatlar değişebilir; somut durumunuz için bir avukattan görüş alın.