HAGB ne demek?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), mahkemenin sanığı yargılayıp suçlu bulduktan sonra, kurduğu hükmü belirli bir süre açıklamaması ve bu süre boyunca sanığı denetim altında tutmasıdır (CMK m. 231). Açıklanmayan hüküm, sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz.
Amaç, ilk kez ve görece hafif bir suç işleyen kişinin mahkûmiyetin olumsuz sonuçlarıyla karşılaşmadan topluma kazandırılmasıdır. Bu nedenle HAGB, ceza yargılamasında sanık açısından en sık gündeme gelen kurumlardan biridir.
HAGB'nin şartları
- Sanığa hükmedilen cezanın iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olması
- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması
- Mahkemenin, sanığın kişilik özellikleri ve yargılama sürecindeki tutumu nedeniyle yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması
- Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi. Zarar derhal giderilemiyorsa, denetim süresi içinde aylık taksitlerle ödenmesi şartıyla HAGB verilebilir.
1 Haziran 2024'ten bu yana sanığın HAGB'yi kabul etmesi şartı aranmamaktadır. İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında HAGB uygulanamaz.
Denetim süresi
HAGB kararıyla sanık beş yıllık denetim süresine tabi tutulur. Bu süre içinde dava zamanaşımı durur. Mahkeme sanık hakkında denetimli serbestlik tedbirine de hükmedebilir; örneğin bir meslek veya sanat edinmek amacıyla eğitime devam etmek ya da belirli bir yerde çalışmak gibi.
- Sanık denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlemez ve yükümlülüklere uyarsa, açıklanmayan hüküm ortadan kaldırılır ve düşme kararı verilir.
- Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenir veya yükümlülüklere aykırı davranılırsa, mahkeme hükmü açıklar. Bu durumda ceza ertelenebilir veya seçenek yaptırımlara çevrilebilir.
HAGB adli sicile işlenir mi?
Hayır. HAGB kararları adli sicile değil, yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak ve kanunda belirlenen amaçlarla erişilebilen özel bir sisteme kaydedilir. Bu nedenle e-Devlet'ten alınan adli sicil kaydı belgesinde HAGB kararı görünmez.
Bununla birlikte bazı kamu görevlerine girişte yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmalarında HAGB kararları ayrıca değerlendirilebilir. Adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi için adli sicil kaydı silme rehberimize bakabilirsiniz.
HAGB kararına karşı kanun yolu
1 Haziran 2024'ten itibaren verilen HAGB kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulur. Daha önce bu kararlara karşı yalnızca itiraz yolu açıktı; Anayasa Mahkemesi bu yolun etkili bir denetim sağlamadığına karar vermişti. 1 Haziran 2024'ten önce verilen kararlarda ise itiraz yolu uygulanmaya devam eder.
HAGB kabul edilmek zorunda değildir ama sanık açısından önemli sonuçlar doğurur. Suçsuz olduğunu düşünen sanık, HAGB kararının istinaf incelemesinde beraat talebini ileri sürebilir.
2026 düzenlemesi: HAGB kaldırıldı mı?
Anayasa Mahkemesi, 10 Temmuz 2025 tarihli kararıyla CMK m. 231'in HAGB'yi düzenleyen fıkralarını iptal etmiş ve iptalin 30 Eylül 2026'da yürürlüğe girmesine karar vermişti. Kanun koyucu bu tarihten önce, 31 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla (12. Yargı Paketi) CMK m. 231'i yeniden düzenlemiştir. Bu nedenle HAGB kaldırılmamıştır; iki yıllık sınır, beş yıllık denetim süresi ve zararın giderilmesi şartı korunmuş, işkence ve kötü muamele suçları için yasak getirilmiştir.
Ceza yargılamalarına ilişkin hizmetlerimiz için ceza hukuku sayfamıza, soruşturma aşaması için ifadeye çağrıldım ne yapmalıyım rehberimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
HAGB sabıka kaydında görünür mü?
Hayır. HAGB kararları adli sicil kaydına işlenmez; e-Devlet'ten alınan adli sicil belgesinde görünmez. Özel bir sistemde tutulur ve yalnızca kanunda sayılan amaçlarla görülebilir.
HAGB ile erteleme arasındaki fark nedir?
Ertelemede mahkûmiyet hükmü açıklanır ve adli sicile işlenir, yalnızca cezanın infazı ertelenir. HAGB'de ise hüküm hiç açıklanmaz ve denetim süresi başarıyla tamamlanırsa dava düşer.
Denetim süresi içinde yeni bir suç işlersem ne olur?
Denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlenirse mahkeme önceki hükmü açıklar ve ceza uygulanır. Taksirli suçlar bu sonucu doğurmaz.
İkinci kez HAGB verilebilir mi?
Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûmiyet yoksa ikinci kez HAGB verilmesi mümkündür; ancak denetim süresi içindeki yeni bir kasıtlı suç, önceki HAGB'nin açıklanmasına yol açar.
Dayanak mevzuat
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231, geçici m. 6 (7499 ve 7589 sayılı Kanunlarla değişik)
- Anayasa Mahkemesi, E. 2024/98, K. 2025/149, 10.07.2025 (RG 31.12.2025)
- 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 50, 51
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve içtihatlar değişebilir; somut durumunuz için bir avukattan görüş alın.