İlk 72 saatte yapılacaklar
- Can güvenliğini sağlayın; elektrik ve doğalgazı kapatın, suyun içindeki aracı çalıştırmayın.
- Hasarı temizlik yapmadan önce fotoğraf ve videoyla belgeleyin; su seviyesini gösteren izleri çekin.
- Sigorta şirketinize hasar ihbarında bulunun; kaskoda ihbar süresi kural olarak beş iş günüdür.
- Hasar gören eşyaları eksper gelmeden atmayın; zorunlu olarak atılanların listesini ve fotoğrafını tutun.
- Muhtarlıktan, belediyeden veya AFAD'dan hasar tespit belgesi isteyin; itfaiye ve zabıta tutanaklarını saklayın.
- Fatura, garanti belgesi ve banka dekontu gibi eşya değerini gösteren belgeleri toplayın.
Araç: kasko ve trafik sigortası
- Kasko: Kasko Genel Şartları'nda sel ve su baskını ek teminat olarak düzenlenmiştir. Poliçenizde bu teminat varsa hasar, onarım bedeli üzerinden; araç pert sayılırsa hasar tarihindeki rayiç değer üzerinden ödenir.
- Motorun su alması: Sigorta şirketleri, sürücünün aracı bilerek suya sokması halinde 'su çekme' kaynaklı motor hasarını ödememeye çalışır. Aracın park halindeyken su baskınına uğradığını gösteren deliller bu nedenle önemlidir.
- Trafik sigortası: Yalnızca üçüncü kişilere verilen zararı karşılar; sel nedeniyle aracınızın uğradığı hasarı ödemez.
Sigorta şirketi ödemeyi reddeder veya düşük teklif yaparsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir. Bu yol, mahkemeye göre genellikle daha hızlı sonuç verir.
Ev, eşya ve iş yeri
DASK yalnızca depremi ve deprem kaynaklı yangın, patlama ve yer kaymasını karşılar; sel zararını ödemez. Ev ve eşyalar için yangın veya konut paket poliçesinde sel ve su baskını ek teminatı bulunmalıdır. İş yerlerinde işyeri paket poliçesi ve varsa kâr kaybı teminatı kontrol edilmelidir. Tarımsal ürün ve seralar için TARSİM poliçeleri sel riskini kapsayabilir.
Eşyaların değeri hesaplanırken eksper yıpranma payı düşebilir. Poliçede 'yeni değer' klozu varsa bu kesintiye itiraz edilebilir. Eksper raporu size verilmeli, rapora katılmıyorsanız yazılı itiraz etmelisiniz.
Belediye ve İSKİ'ye karşı tazminat
Selin olağanüstü yağışla birlikte idarenin bir kusurundan kaynaklandığı durumlarda idare zarardan sorumludur. Kusur örnekleri:
- Yetersiz veya bakımsız yağmur suyu ve kanalizasyon altyapısı
- Dere yatağına imar izni verilmesi, dere ıslahının yapılmaması
- Tıkalı ızgaralar, temizlenmemiş menfezler
- Uyarı ve tahliye yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi
Süreler İYUK m. 13'e göre işler: zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde olaydan itibaren beş yıl içinde ilgili idareye yazılı başvuru yapılır. İdare talebi reddederse veya otuz gün içinde yanıt vermezse, ret tarihinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır. Zarar gören kişinin kendi kusuru, örneğin bodrum katta su yalıtımı yapılmamış olması, tazminattan indirim sebebi olabilir. Tarihleri süre hesaplama aracımızla kontrol edin.
Can kaybı ve yaralanmalar
Selde hayatını kaybeden kişinin bakmakla yükümlü olduğu yakınları destekten yoksun kalma tazminatı, tüm yakınları ise manevi tazminat isteyebilir. Yaralanmalarda tedavi giderleri, kazanç kaybı ve manevi tazminat talep edilebilir. Kusurlu idare, inşaat firması veya bina yönetimi birlikte sorumlu olabilir. Ölüm ve ağır yaralanmalarda soruşturma dosyasının takibi de hukuki talepleri doğrudan etkiler.
Kiracı ve ev sahibi açısından
Kiraya veren, kiralananı sözleşme süresince kullanıma elverişli halde bulundurmakla yükümlüdür (TBK m. 301). Sel nedeniyle ev kullanılamaz hale gelirse:
- Kiracı, ayıp giderilinceye kadar kira bedelinden indirim isteyebilir.
- Ev sahibinden onarımı makul bir sürede yapmasını yazılı olarak isteyebilir.
- Ayıp kullanımı ciddi şekilde engelliyorsa sözleşmeyi feshedebilir (TBK m. 305–307).
Kiracının kendi eşyalarındaki zarar ise kural olarak ev sahibinin değil, kiracının konut eşya sigortasının konusudur; ev sahibinin kusuru (örneğin bilinen bir su sızıntısının giderilmemesi) varsa ondan da talep edilebilir. Üst kattan veya ortak alandan gelen sularda kat malikleri ve yönetim de sorumlu olabilir.
Hukuki destek
Sel sonrası dosyalarda sigorta, idare hukuku ve tazminat hukuku birlikte yürür; sürelerin farklı olması en büyük risktir. Hasar tespitinden Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusuna ve tam yargı davasına kadar süreç için tazminat hukuku hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz. Banka kredisi, kira veya ticari sözleşmelerde ödeme güçlüğü yaşıyorsanız mücbir sebep değerlendirmesi de ayrıca yapılmalıdır.
Sık sorulan sorular
Selde aracım sular altında kaldı, kasko öder mi?
Poliçenizde sel ve su baskını teminatı varsa öder. Araç pert sayılırsa hasar tarihindeki rayiç değer esas alınır. Hasarı beş iş günü içinde bildirin.
DASK sel hasarını karşılar mı?
Hayır. DASK yalnızca deprem ve deprem kaynaklı zararları karşılar. Sel için konut sigortasında sel ek teminatı gerekir.
Belediyeye nasıl tazminat davası açarım?
Önce zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde ilgili idareye yazılı başvuru yaparsınız. Talep reddedilirse veya otuz gün içinde yanıt verilmezse altmış gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır.
Kiracıyım, ev sahibim onarım yapmıyor, kira ödemeye devam etmeli miyim?
Kirayı tamamen kesmek tahliye riski doğurabilir. Ev sahibine yazılı bildirimde bulunup kira indirimini ve onarımı talep etmek daha güvenlidir.
Sigorta şirketi eksik ödeme yaptı, ne yapabilirim?
Eksper raporuna yazılı itiraz edebilir ve Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsiniz.
Dayanak mevzuat
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 10, 13
- Kasko Sigortası Genel Şartları
- Yangın Sigortası Genel Şartları ve sel-su baskını ek teminatı
- 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 301, 305–307
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 (Sigorta Tahkim Komisyonu)
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve içtihatlar değişebilir; somut durumunuz için bir avukattan görüş alın.