Dönemsel kurallar
| Dönem | Uygulanan düzenleme |
|---|---|
| 3 Ekim 2014 öncesi | Genel tüketici hükümleri ve sözleşme şartları |
| 3 Ekim 2014 – 7 Mart 2020 | BDDK'nın ücret yönetmeliği |
| 7 Mart 2020 sonrası | TCMB'nin 2020/7 sayılı Tebliği |
Bu düzenlemelere göre bankalar yalnızca listelenen ücretleri, belirlenen sınırlar içinde ve tüketiciye önceden bildirerek alabilir. Listede olmayan bir kalem tahsil edilemez.
Kredi kartı aidatı
Bankalar, yıllık kart ücretini sözleşmede açıkça göstermek ve tüketicinin onayını almak şartıyla tahsil edebilir. Ancak 28 Mayıs 2014'ten beri her banka, tüketiciye yıllık ücret alınmayan bir kredi kartı seçeneği sunmak zorundadır. Aidat iadesi talebinde kontrol edilmesi gerekenler:
- Kart sözleşmesinde aidat tutarı ve onayınız var mı?
- Ücret artışları önceden bildirildi mi?
- Ücretsiz kart seçeneği size sunuldu mu?
- Kartı kapatmak istediğiniz halde aidat tahsil edildi mi?
Onay ve bilgilendirme yoksa ödenen aidat geri istenebilir. Güncel uygulamada usulüne uygun onay alınmış aidat taleplerinin reddedildiğini de belirtmek gerekir.
Kredi masrafları
- Kredi tahsis ücreti: Bireysel kredilerde kredi tutarının en fazla binde beşi kadar alınabilir.
- Dosya masrafı, hesap işletim ücreti: Bireysel kredi hesapları için ayrıca hesap işletim ücreti alınamaz.
- Ekspertiz ve ipotek masrafı: Konut kredisinde gerçekte yapılan ve belgelenen giderle sınırlıdır.
- Sigorta: Kredi bağlantılı sigortanın primi ve kapsamı açıkça bildirilmelidir; tüketicinin onayı olmadan yapılan sigorta için iade istenebilir.
Zamanaşımı
Haksız alınan ücretin iadesi sebepsiz zenginleşmeye dayandırılırsa iadenin istenebileceğinin öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde ödemeden itibaren on yıl; sözleşmeye aykırılığa dayandırılırsa on yıllık süre gündeme gelir. Uygulamada tüketici hakem heyetleri ve mahkemeler genellikle on yıllık süreyi esas alır. Yine de eski tarihli ödemeler için talebi geciktirmemek gerekir.
İade için adım adım
- Bankadan son on yıla ait ücret ve masraf dökümünü isteyin.
- Kredi sözleşmelerinizi ve ödeme planlarınızı e-Devlet veya mobil bankacılıktan indirin.
- Önce bankaya yazılı başvuru yapın; birçok banka itiraz üzerine iade yapmaktadır.
- Sonuç alamazsanız tüketici hakem heyetine başvurun.
Uyuşmazlığın değeri 2026 yılı için 186.000 TL ve altındaysa tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; başvuru ücretsizdir ve e-Devlet üzerinden yapılabilir. Ayrıntılar tüketici hakem heyeti başvurusu rehberimizde, hazır metin ise tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesi oluşturucusu yer alıyor. Değer bu sınırın üzerindeyse dava açmadan önce dava şartı arabuluculuk yoluna gitmek gerekir; anlaşma olmazsa dava tüketici mahkemesinde açılır.
Sık sorulan sorular
Kredi kartı aidatı yasal mı?
Sözleşmede açıkça gösterilmiş ve tüketici onay vermişse bankanın aidat alması mümkündür. Ancak banka ücretsiz bir kart seçeneği de sunmak zorundadır.
Kaç yıl geriye dönük aidat iadesi isteyebilirim?
Uygulamada genellikle on yıl geriye dönük talepler değerlendirilir; dayanılan hukuki sebebe göre süre değişebilir.
Kredi dosya masrafı geri alınır mı?
Binde beşi aşan tahsis ücreti ve mevzuatta yer almayan masraflar geri istenebilir.
Banka iade yapmazsa avukat tutmam gerekir mi?
Hakem heyeti başvurusu için avukat zorunlu değildir. Birden fazla kredi ve yüksek tutarlı masraf varsa hukuki destek almak dosyayı güçlendirir.
Hakem heyeti kararına banka uymazsa ne olur?
Karar icra dairesi aracılığıyla ilamlı icra yoluyla takip edilebilir.
Dayanak mevzuat
- TCMB Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (2020/7)
- 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 22, 68
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve içtihatlar değişebilir; somut durumunuz için bir avukattan görüş alın.