Hangi durumlar ayıp sayılır?
Araç; sözleşmeye, satıcının ya da üreticinin reklam ve tanıtımlarındaki özelliklere veya makul olarak beklenen niteliklere uymuyorsa ayıplıdır (6502 s. K. m. 8). Sıfır araçta sık karşılaşılan ayıplar:
- Teslimden kısa süre sonra ortaya çıkan motor, şanzıman veya elektronik arızalar
- Fabrika çıkışı olmayan boya, lokal boya ya da değişen parça
- Nakliye sırasında hasar görmüş ve onarılarak satılmış araç
- Katalogda yazan donanımın, yakıt tüketiminin veya model yılının farklı çıkması
- Sürekli tekrarlayan su alma, ses ve titreşim sorunları
Teslimden sonraki altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim anında var olduğu kabul edilir; aksini satıcı ispat etmek zorundadır (m. 10).
Dört seçimlik hak
| Hak | Ne zaman uygun? |
|---|---|
| Sözleşmeden dönme (iade) | Ayıp aracın kullanımını ciddi biçimde etkiliyorsa; bedel faiziyle geri istenir, araç iade edilir |
| Ayıpsız misliyle değiştirme | Aynı model ve donanımda yeni araç; ağır ve tekrarlayan arızalarda en çok tercih edilen yol |
| Bedel indirimi | Aracı tutmak isteyen tüketici için; özellikle boya ve değer kaybı içeren ayıplarda |
| Ücretsiz onarım | Basit ve tamamen giderilebilen arızalarda |
Seçim tüketiciye aittir. Satıcı ancak seçilen hak orantısız bir güçlük doğuruyorsa başka bir hakka yönlendirebilir. Onarım veya değişim talebi satıcıya bildirildikten sonra azami 30 iş günü içinde yerine getirilmelidir (m. 11/3). Ayrıca her durumda zararın tazmini istenebilir.
Servis süreleri ve değişim hakkı
Garanti kapsamındaki tamirlerde araç için azami tamir süresi 45 iş günüdür. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği uyarınca araç servisteyken, onarım 10 iş gününü aşarsa benzer özellikte ikame araç verilmelidir. Garanti süresi içinde:
- Aynı arıza tekrarlanırsa,
- Azami tamir süresi aşılırsa veya
- Servis, arızanın giderilemeyeceğini raporla belirlerse,
tüketici değişim, iade ya da bedel indirimi isteyebilir. Ayrıntılar için garantide değişim hakkı rehberimize bakabilirsiniz. Servise her girişte servis fişi veya iş emri almak bu hak için temel delildir.
Süreler: ne kadar beklenebilir?
Ayıplı mal nedeniyle sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir (m. 12). Ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse, örneğin boyalı ya da hasarlı araç sıfır diye satılmışsa, bu süre işlemez. 6502 sayılı Kanun açık ayıplar için ayrı bir bildirim süresi öngörmez; yine de ayıbı fark eder etmez yazılı bildirimde bulunmak delil açısından en güvenli yoldur.
Bildirim için noter ihtarnamesi, KEP veya satıcının kurumsal e-posta adresi kullanılabilir. Tarihleri süre hesaplama aracımızla kontrol edebilirsiniz.
Delil ve bilirkişi
Ayıplı araç davalarının sonucunu çoğunlukla bilirkişi raporu belirler. Dosyayı güçlendiren belgeler:
- Fatura, satış sözleşmesi, teslim tutanağı ve araç kataloğu
- Tüm servis fişleri, iş emirleri ve şikâyet kayıtları
- Boya kalınlığı ölçümü ve bağımsız ekspertiz raporu
- Arızayı gösteren video, fotoğraf ve hata kodu çıktıları
- Satıcı ve distribütörle yapılan yazışmalar
Delillerin kaybolma riski varsa dava açmadan önce sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti istenebilir.
Başvuru yolu: hakem heyeti mi, mahkeme mi?
Uyuşmazlığın değeri 2026 yılı için 186.000 TL ve altındaysa tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; başvuru ücretsizdir ve e-Devlet üzerinden yapılabilir. Ayrıntılar tüketici hakem heyeti başvurusu rehberimizde, hazır metin ise tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesi oluşturucusu yer alıyor. Değer bu sınırın üzerindeyse dava açmadan önce dava şartı arabuluculuk yoluna gitmek gerekir; anlaşma olmazsa dava tüketici mahkemesinde açılır.
Sıfır araç bedelleri çoğunlukla sınırı aştığından ayıplı araç uyuşmazlıklarında genellikle arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu izlenir. Dava satıcıya, üreticiye ve distribütöre birlikte yöneltilebilir. Tüketici dava harcından muaftır (m. 73/2). Dosyanızın değerlendirilmesi için tüketici hukuku hizmetlerimiz sayfasına göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Sıfır aracım boyalı çıktı, iade edebilir miyim?
Fabrika çıkışı olmayan boya sözleşmeye aykırılıktır. Boyanın kapsamına göre değişim, iade veya değer kaybı oranında bedel indirimi istenebilir. Boya ölçümü ve ekspertiz raporu temel delildir.
Bayi 'üretici sorumlu' diyor, kime başvurmalıyım?
Satıcı, bayi, üretici ve distribütör tüketiciye karşı müteselsilen sorumludur. Başvuruyu ve davayı hepsine birlikte yöneltebilirsiniz.
Ayıplı araç davası ne kadar sürer?
Bilirkişi incelemesi gerektiği için tüketici mahkemelerinde yaklaşık bir ila iki yıl sürebilir. Arabuluculukta uzlaşma olursa süreç birkaç haftada biter.
Araç kullandıysam iade hakkım kaybolur mu?
Hayır. Olağan kullanım iade hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak dönmede aracın kullanımına karşılık bir bedel mahsup edilmesi gündeme gelebilir.
Garanti süresi bittikten sonra ortaya çıkan arıza için ne yapabilirim?
Ayıp teslimden itibaren iki yıl içinde ileri sürülebilir. İki yıldan sonra ortaya çıkan arızalarda, ayıbın hileyle gizlendiği durumlar dışında, ayıp hükümleri uygulanmaz.
Dayanak mevzuat
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 8–12, 56, 73
- Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği
- Garanti Belgesi Yönetmeliği
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve içtihatlar değişebilir; somut durumunuz için bir avukattan görüş alın.